PHỤNG VỤ

Có được phép đốt nhang, vái lạy trước thi hài người quá cố không?

Đăng vào 10 Tháng 9, 2021 bởi admin

(ĐMNC) Nhiều người công giáo khi đến thăm, viếng linh cửu người thân, đồng nghiệp, bạn hữu, … thường băn khoăn: Cử chỉ đốt hương, vái lạy trước di ảnh, thi hài người quá cố theo phong tục địa phương có trái với đức tin Công Giáo không? Có được phép của Giáo Hội không?

(Hình lấy từ internet, chỉ để minh họa)

Các văn bản của Giáo Hội

1. Sau khi được Tòa Thánh, qua Bộ Truyền Giáo chấp thuận (ngày 20/4/1964) cho phép áp dụng huấn thị Plane compertum est [1] về việc tôn kính tổ tiên, ngày 14/6/1965, tại Đà Lạt, Hội Đồng Giám mục Việt Nam ra Thông báo, trong đó nêu rõ tinh thần của Giáo Hội Công Giáo đối với nền văn hóa và truyền thống các dân tộc; và thể thức áp dụng huấn thị Plane compertum est [2].

Ở điểm 1, mục II của Thông báo này ghi (trích nguyên văn): “Nhiều hành vi cử chỉ xưa kia tại Việt Nam, có tính cách tôn giáo, nhưng nay vì sự tiếp xúc với bên ngoài và vì tâm tình, tập quán đã thay đổi nhiều, nên chỉ còn là những phương cách biểu lộ lòng hiếu thảo tôn kính đối với tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sĩ. Những cử chỉ, thái độ, nghi lễ có tính cách thế tục, lịch sự và xã giao đó, Giáo Hội Công Giáo chẳng những không ngăn cấm mà còn mong muốn và khuyến khích cho nó được diễn tả tả bằng những cử chỉ riêng biệt của mỗi nước, mỗi xứ và tùy theo trường hợp.

Vì thế, những cử chỉ, thái độ và nghi lễ tự nó hoặc do hoàn cảnh, có một ý nghĩa thế tục rõ ràng là để tỏ tinh thần ái quốc, lòng hiếu thảo, tôn kính hoặc tưởng niệm tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sĩ (như treo ảnh, hình, dựng tượng, nghiêng mình bái kính, trưng hoa đèn, tổ chức ngày kỵ, giỗ …) thì được thi hành và tham dự cách chủ động.”

2. Ngày 14/11/1974, sau khi chủ tọa khóa hội thảo VII về Truyền Bá Phúc Âm toàn quốc, tại Nha Trang, Hội Đồng Giám mục Miền Nam Việt Nam, ra Quyết nghị về Lễ nghi tôn kính ông bà tổ tiên.” [3].

Điểm 5 của Quyết nghi này ghi rõ, “Trong tang lễ được vái lạy trước thi hài người quá cố, đốt hương vái theo phong tục địa phương để tỏ lòng cung kính người đã khuất cũng như Giáo Hội cho đốt nến, xông hương, nghiêng mình trước thi hài người quá cố.”

(Hình lấy từ internet, chỉ để minh họa

Điều được phép

Căn cứ vào 2 văn bản nói trên, người công giáo được phép thực hiện những cử chỉ, thái độ và tham dự cách chủ động các nghi lễ tự nó hoặc do hoàn cảnh, có một ý nghĩa thế tục rõ ràng là để tỏ tinh thần ái quốc, lòng hiếu thảo, tôn kính hoặc tưởng niệm tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sĩ.

Cách riêng, trong tang lễ: cử chỉ đốt hương, vái lạy trước di ảnh, thi hài người quá cố là để tỏ lòng tôn kính người đã khuất, Giáo Hội không ngăn cấm mà còn khuyến khích nó được diễn tả cách xứng hợp.

Nhưng, Giáo Hội không thể chấp nhận cho người giáo hữu có những hành vi cử chỉ, hoặc tự nó, hoặc do hoàn cảnh có tính cách tôn giáo trái với giáo lý (như lễ nghi biểu lộ lòng phục tùng và sự lệ thuộc của mình đối với một thụ tạo nào đó như là đối với Thiên Chúa), hay những việc dị đoan rõ rệt (như đốt vàng mã), … [4].

Tôma Hoàng Kim Khánh

Chú thích:

[1]. Xem “Huấn thị Plane Compertum Est”, Bộ Truyền giáo, Hiêp Thông, HĐGMVN, số 110, năm 2019, tr. 95-97.

[2]. Xem “Thông báo của Hội Đồng Giám mục Việt Nam về Việc tôn kính tổ tiên”, Hiêp Thông, HĐGMVN, số 110, năm 2019, tr. 98-101.

[3]. Xem “Quyết nghị của HĐGMVN về lễ nghi tôn kính ông bà tổ tiên”, Hiêp Thông, HĐGMVN, số 110, năm 2019, tr. 102-103.

[4]. Thông báo của Hội Đồng Giám mục Việt Nam về Việc tôn kính tổ tiên, Đà Lạt, ngày 14/6/1965, Mục II, số 2.

Nguồn: conggiaoonline.com

PHỤNG VỤ

ĐTC chính thức thiết lập thừa tác vụ giáo lý viên của giáo dân

Đăng vào 10 Tháng 9, 2021 bởi admin

(ĐMNC) Ngày 11/5 hôm qua Đức Thánh Cha Phanxicô đã ban hành Tông thư dưới dạng Tự sắc, có tên “Antiquum ministerium” – Thừa tác vụ cổ kính, qua đó ngài chính thức thiết lập thừa tác vụ giáo lý viên của giáo dân, vì nhu cầu khẩn thiết của việc loan báo Tin Mừng trong thế giới hiện nay.

Khởi đầu từ các cộng đoàn Giáo hội sơ khai

Thừa tác vụ dạy giáo lý là một thừa tác vụ mới được Đức Thánh Cha thiết lập, nhưng lại có nguồn gốc từ rất lâu đời, từ thời Tân Ước. Tin Mừng thánh Luca (Lc 1,3-4) và các thư của thánh Phao-lô gửi cộng đoàn Corintô (1 Cr 12,28-31) và Galati (Gl 6,6) đã nói về hình thức khởi đầu của sứ vụ này (số 1).

Đức Thánh Cha nhận xét: “Do đó, trong truyền thống vĩ đại có tính đặc sủng của Tân Ước, có thể nhận ra sự hiện diện tích cực của những người đã được rửa tội, những người đã thi hành thừa tác vụ truyền dạy giáo huấn của các tông đồ và các thánh sử một cách có cơ cấu hơn, bền vững hơn và liên kết với các hoàn cảnh khác nhau của đời sống (Dei Vervum 8). Giáo hội muốn nhìn nhận công việc phục vụ này như là một biểu hiện cụ thể của đặc sủng cá nhân, trợ giúp rất nhiều cho việc thực thi sứ mệnh loan báo Tin Mừng của Giáo hội” (số 2).

Vai trò của giáo dân trong giáo huấn của Đức Pio XII

Quyết định thành lập thừa tác vụ giáo lý viên của giáo dân là kết quả của một hành trình xuất phát từ trực giác của Đức Pio XII, và được Công đồng Vatican II và được các Thượng Hội đồng Giám mục, đặc biệt là Thượng Hội đồng Giám mục về miền Amazon nhìn nhận.

Năm 1944, trong thông điệp Mystici corporis – Thân thể Mầu nhiệm, nói về Giáo hội – Thân thể mầu nhiệm của Chúa Ki-tô, Đức Pio XII đã nói đến những người cha người mẹ của các gia đình, cha mẹ đỡ đầu, và đặc biệt là những giáo dân cộng tác với hàng giáo phẩm trong Giáo hội trong việc mở rộng Vương quốc của Đấng Cứu Chuộc, giữ một vị trí quan trọng trong xã hội Ki-tô giáo, và được Thiên Chúa linh hứng và trợ giúp, họ có thể tiến đến đỉnh cao nhất của sự thánh thiện.”

Chứng tá đức tin của giáo dân

Nhận xét về vai trò của các giáo lý viên, trong số 3 của Tự sắc Đức Thánh Cha viết rằng “Toàn bộ lịch sử loan báo Tin Mừng trong hai thiên niên kỷ này cho thấy bằng chứng tuyệt vời về sự hiệu quả của sứ mệnh của các giáo lý viên”, những người đã đảm bảo rằng “đức tin là chỗ dựa vững chắc cho đời sống cá nhân của mỗi con người”. Nhiều người nam nữ trình bày một đức tin vĩ đại và những chứng tá đích thực của sự thánh thiện, thậm chí đến mức hiến dâng mạng sống.

Ngay cả ngày nay, “nhiều giáo lý viên có khả năng và kiên cường” thực hiện “sứ mệnh không thể thay thế trong việc truyền bá và đào sâu đức tin”, trong khi “một đội quân đông đảo” các giáo lý viên được tuyên phong chân phước, hiển thánh và tử đạo “đã đánh dấu sứ mạng của Giáo hội ”, tạo nên “một nguồn phong phú cho toàn bộ lịch sử tu đức Ki-tô giáo” (số 3).

Giáo hội nhìn nhận sự hiện diện và vai trò của giáo dân trong Giáo hội

Đức Thánh Cha nhắc rằng từ Công Đồng Vatican II, Giáo hội gia tăng nhận thức về tầm quan trọng của giáo lý viên trong việc loan báo Tin Mừng, cũng như cần thiết cho sự phát triển của cộng đồng Kitô hữu. Đức Thánh Cha nhắc lại sắc lệnh Ad gentes – Đến với Muôn dân – của Công đồng Vatican II, trong đó khẳng định rằng đội ngũ các giáo lý viên, với công việc truyền giáo hiệu quả giữa người ngoại giáo, rất đáng khen ngợi. “Được linh hứng bởi tinh thần của các tông đồ họ hy sinh đóng góp cụ thể và không thể thay thế cho việc truyền bá đức tin và Giáo hội.” Tài liệu khẳng định rằng trong hoàn cảnh thiếu các linh mục để loan báo Tin Mừng và thi hành sứ vụ mục vụ, nhiệm vụ của giáo lý viên vô cùng quan trọng (Ad gentes, 17) (số 4).

Trong số 5 của Tự sắc, Đức Thánh Cha nói rằng “cần nhìn nhận sự hiện diện của các giáo dân nam nữ, những người nhờ bí tích rửa tội họ cảm thấy mình được mời gọi cộng tác vào việc dạy giáo lý.” Điều này không ảnh hưởng gì đến sứ mệnh của Giám mục với tư cách là giáo lý viên chính trong Giáo phận của mình, nhiệm vụ mà ngài chia sẻ với các linh mục, hoặc trách nhiệm đặc biệt của các bậc cha mẹ đối với việc đào tạo Kitô giáo cho con cái của họ,

Đức Thánh Cha nhận định: “Ngày nay, sự hiện diện này càng cấp thiết hơn do chúng ta ngày càng nhận thức được việc loan báo Tin Mừng cho thế giới (Evangelii Gaudium, 163-168), và sự trỗi dậy của một nền văn hóa toàn cầu hóa (Fratelli Tutti 100, 138) (số 5)

Ơn gọi biến đổi xã hội bằng các giá trị Ki-tô giáo của giáo lý viên

Ơn gọi loan báo Tin Mừng là tiếng gọi của Chúa Thánh Thần dành cho mỗi người để họ lên đường “gặp gỡ những người đang chờ đợi được biết chân thiện mỹ của đức tin Ki-tô giáo”. Do đó, theo Đức Thánh Cha, nhiệm vụ của các mục tử là hỗ trợ hành trình này và làm phong phú đời sống của cộng đoàn Ki-tô giáo bằng việc công nhận các thừa tác vụ giáo dân có khả năng đóng góp vào sự biến đổi xã hội thông qua “sự thâm nhập của các giá trị Ki-tô giáo vào thế giới xã hội, chính trị và kinh tế” (Evangelii gaudium, 102) (số 5)

Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh rằng giáo lý viên là chứng tá đức tin, người thầy, nhà sư phạm, người đồng hành và nhà mô phạm, được kêu gọi tham gia vào công việc mục vụ là truyền đạt đức tin từ lời loan báo đầu tiên – Chúa Giê-su Ki-tô, Con Thiên Chúa đã chết và sống lại để cứu độ chúng ta, đến việc chuẩn bị cho các bí tích khai tâm Kitô giáo, cho đến việc đào tạo trường kỳ. Tất cả những điều này chỉ có thể thực hiện được “nhờ cầu nguyện, học hỏi và tham gia trực tiếp vào đời sống cộng đoàn”, để căn tính của giáo lý viên phát triển với “sự nhất quán và trách nhiệm” (số 6).

Không “giáo sĩ hóa” giáo lý viên

Theo giáo huấn của các Công đồng, các Thượng Hội đồng giám mục, cũng như của các Giáo hoàng, đặc biệt là Đức Phanxicô, các giáo dân không chỉ được kêu gọi thực hiện công việc thay thế vì thiếu ơn gọi linh mục, nhưng là hoạt động cách trọn vẹn và ý thức, tham gia và đồng trách nhiệm: sự hiện diện của họ thực sự cần thiết để Giáo hội hiệp thông và truyền giáo.

Qua dòng lịch sử, khi không có linh mục, đức tin vẫn được duy trì là nhờ những người cha, người mẹ, và những giáo lý viên đã dành thời gian và thường xuyên hy sinh cuộc sống cho điều này. Tuy nhiên, thừa tác vụ được thực hiện vì cộng đoàn, giúp phát triển đời sống của cộng đoàn và vì chứng tá đức tin của cộng đoàn. Do đó, thiết lập một thừa tác vụ giáo dân không có nghĩa là “giáo sĩ hóa” giáo dân.

Thật vậy, việc lãnh nhận thừa tác vụ giáo lý viên “nhấn mạnh nhiều hơn đến sự dấn thân truyền giáo đặc trưng của mỗi người đã được rửa tội”. Đức Thánh Cha khuyên rằng nó phải diễn ra “theo cách hoàn toàn của giáo dân, không rơi vào bất kỳ biểu hiện nào của chủ nghĩa giáo sĩ trị” (số 7).

Các yêu cầu đối với giáo lý viên

Trong số 8 của Tự sắc, Đức Thánh Cha lưu ý rằng thừa tác vụ giáo lý viên của giáo dân cũng có “một giá trị ơn gọi mạnh mẽ”, “là việc phục vụ ổn định dành cho Giáo hội địa phương”, đòi hỏi “sự phân định cần thiết từ phía giám mục”. Đồng thời Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng các giáo lý viên phải là những người nam nữ “có đức tin sâu sắc và trưởng thành nhân bản”; tham gia tích cực vào đời sống của cộng đoàn Ki-tô giáo; có khả năng “chấp nhận, quảng đại và sống hiệp thông huynh đệ”; được đào tạo về Kinh Thánh, thần học, mục vụ và sư phạm; đã có kinh nghiệm trong việc dạy giáo lý; cộng tác trung thành với các linh mục và phó tế, cũng như “được hướng dẫn bởi lòng nhiệt thành tông đồ thực sự”.

Nghi thức Thiết lập thừa tác vụ giáo lý viên

Sau khi suy tư về mọi khía cạnh, Đức Thánh Cha tuyên bố thiết lập thừa tác vụ giáo lý viên của giáo dân và truyền rằng Bộ Phụng tự và kỷ luật Bí tích sẽ công bố trong thời gian ngắn Nghi thức Thiết lập thừa tác vụ này (số 8).

Nhiệm vụ của các giám mục

Đức Thánh Cha mời gọi các Hội đồng Giám mục “làm cho thừa tác vụ giáo lý viên trở nên hiệu quả” bằng cách thiết lập chương trình đào tạo và các quy chế cần thiết cho phép thi hành thừa tác vụ này, tìm những hình thức phù hợp nhất cho việc thực thi thừa tác vụ mà những người được mời gọi thực hiện cách phù hợp với nội dung của Tự sắc (số 9).

Nhìn nhận thừa tác vụ và đặc sủng của giáo dân

Cuối cùng, Đức Thánh Cha nhắc với các giám mục lời của Công đồng, trong khi thực hiện nhiệm vụ cao cả là chăn dắt các tín hữu, các ngài cũng nhìn nhận các thừa tác vụ và đặc sủng của các tín hữu để tất cả theo những cách riêng biệt, nhưng đồng tâm, có thể hợp tác trong nhiệm vụ chung (Lumen Gentium, 30 ). Và Đức Thánh Cha cầu xin với ơn Chúa Thánh Thần, các giám mục sẽ làm cho thừa tác vụ Giáo lý viên của giáo dân mang lại hiệu quả cho sự phát triển của cộng đoàn (số 11).

Hồng Thủy – Vatican News

PHỤNG VỤ

Hướng Dẫn Cử Hành Mùa Giáng Sinh

Đăng vào 10 Tháng 9, 2021 bởi admin

(ĐMNC) Dựa vào Huấn Quyền của Hội Thánh, Ban Phụng Tự Giáo Phận chúng con biên soạn và kính gửi đến Quý Cha bản “Hướng Dẫn Cử Hành Mùa Giáng Sinh” với ước mong giúp Quý Cha có thêm một ít tài liệu cho việc giảng huấn và cử hành các Nghi thức Phụng Vụ cách đạo đức và hữu hiệu hơn, nhằm giúp cho các tín hữu có thể yêu mến, cử hành và sống Mầu Nhiệm Giáng Sinh trong đời sống.
Bản Hướng Dẫn này gồm 3 phần:
I. Tinh Thần Phụng Vụ của Mùa Giáng Sinh
II. Một vài Truyền Thống Đạo Đức trong Mùa Giáng Sinh
III. Nghi thức Làm Phép Hang Đá
Chúng con mong đón nhận lòng bao dung về những thiếu sót và giới hạn của chúng con.
Ban Phụng Tự Giáo Phận

HƯỚNG DẪN CỬ HÀNH MÙA GIÁNH SINH
I. TINH THẦN PHỤNG VỤ CỦA MÙA GIÁNG SINH
Cử hành Phụng Vụ Mùa Giáng Sinh không chỉ nhằm tưởng niệm một biến cố đã qua, nhưng thiết yếu là hiện tại hóa Mầu Nhiệm Giáng Sinh trong chính việc cử hành[1], nhằm đưa chúng ta vào cuộc gặp gỡ Hài Nhi Giêsu, để yêu mến, thờ lạy và tiếp rước Người, nhờ đó, cuộc đời chúng ta được đổi mới.
1. Một câu ngạn ngữ Đức nói: “Nếu Chúa Giêsu có giáng sinh hàng ngàn lần tại Belem, mà Ngài không sinh lại trong tâm hồn tôi, thì cũng chẳng có ích gì cho đời sống của tôi”.
Chúa Giêsu đang đến với chúng ta qua tha nhân và đời sống gia đình, qua cầu nguyện và các biến cố hằng ngày, qua cử hành các Bí tích và đặc biệt nhất, vẫn là qua Mầu nhiệm Thánh Thể. Thánh Thể luôn là cử hành tột đỉnh của đêm Giáng Sinh và trọn Năm Phụng Vụ của Hội Thánh.[2] Ước gì những việc tùy phụ không làm lấn át đi sự thánh thiện của cử hành Thánh Thể, để qua Lời và Bí tích, dân Chúa có thể cảm nếm và đón nhận tình yêu vô biên của mầu nhiệm Giáng Sinh và quảng đại đáp trả tình Chúa bằng cả con người. Họ biết chuẩn bị tâm hồn thành máng cỏ trong sạch để Chúa được sinh ra, nhờ đó, có thể cảm nghiệm được niềm vui sâu xa của lời Chúa hứa: “Ai yêu mến Thầy, thì giữ lời Thầy. Cha Thầy sẽ yêu mến người ấy. Cha Thầy và Thầy sẽ đến và ở lại với người ấy” (Ga 14,23) và “Kẻ ăn Tôi, cũng sẽ nhờ Tôi mà được sống” (Ga 6,57).
Ước gì những cử hành Phụng Vụ Mùa Giáng Sinh cách đạo đức sẽ thắp sáng đức tin và lòng mến nơi các tín hữu, giúp họ can đảm tháo cởi tội lỗi, mở rộng cửa lòng đón rước Hài Nhi Giêsu đến và ở lại với họ. Ngài thành sự sống của đời họ.
Đây mới là ý nghĩa cốt lõi của việc cử hành Mầu Nhiệm Giáng Sinh mà sợ rằng, mây mù của xu hướng tục hóa, giải thiêng nhiều ít đang phủ lấp vẻ đẹp thiêng liêng cao cả của nó.
2. Ngoài cử hành Phụng vụ, truyền thống lòng đạo đức bình dân của Mùa Giáng Sinh cũng giúp chúng ta cảm nhận tình yêu của Thiên Chúa dành cho chúng ta như Huấn quyền dạy:
“Thực sự, lòng đạo đức bình dân gợi lại bằng trực giác:
– Giá trị của ‘linh đạo hiến thân’, vốn là đặc biệt của lễ Giáng Sinh: ‘Một hài nhi đã sinh ra cho chúng ta, một người con đã ban tặng cho chúng ta’ (Is 9,5), một quà tặng thể hiện tình yêu vô biên của Thiên Chúa, Đấng đã ‘yêu thương thế gian đến nỗi đã ban Con Một của mình’ (Ga 3,16).
– Sứ điệp của tình liên đới do biến cố Giáng Sinh mang đến: liên đới với con người tội lỗi, được thể hiện nơi Đức Kitô là Thiên Chúa làm người ‘cho chúng ta và để cứu chuộc chúng ta’[3]; liên đới với những người nghèo khổ, vì Con Thiên Chúa ‘từ chỗ giàu sang đã trở nên nghèo hèn’ để làm cho chúng ta được giàu lên ‘nhờ sự nghèo hèn của Người’ (2Cr 8,9).
– Tính chất thánh thiêng của sự sống và biến cố kỳ diệu được thực hiện mỗi khi một phụ nữ sinh con, bởi vì, do cuộc sinh nở của Trinh nữ Maria, Ngôi Lời của Sự Sống đã đến giữa loài người và để cho mắt chúng ta trông thấy được (x. Ga 1,2);
– Những giá trị về niềm vui và bình an của ơn cứu chuộc mà nhân loại ngày nay đang khát vọng mãnh liệt: các Thiên Thần loan báo cho các mục đồng tin vui Chúa Cứu Thế vừa sinh ra, ‘Vua hòa bình’ (Is 9,5) đã ra đời và cầu chúc ‘bình an dưới thế cho những người được Thiên Chúa yêu thương’ (Lc 2,14)”[4]
“Sau cùng, lỏng đạo đức bình dân cho thấy, không thể mừng kính xứng đáng việc ra đời của Đấng “sẽ cứu chuộc dân Người khỏi tội lỗi” (Mt 1,21) nếu không cố từ bỏ tội lỗi, bằng cách tỉnh thức và trông đợi Đấng lại đến trong ngày cuối cùng.”[5]
Chúng ta có thể tóm tắt ý nghĩa thần học Mùa Giáng Sinh như – là khởi đầu của ơn cứu độ chúng ta, – là việc Thiên Chúa tỏ mình, – là hôn lễ của Con Thiên Chúa với nhân loại, – là “sự thần hóa” con người (‘Thiên Chúa làm người, để con người trở nên Thiên Chúa’[6]), và – là “cuộc sáng tạo mới”.[7]
Những gợi ý trên hy vọng sẽ giúp Quý Cha phần nào trong việc hướng dẫn giáo dân khi cử hành Phụng vụ Giáng Sinh và các việc đạo đức bình dân, họ có thể dìm sâu trong tinh thần mầu nhiệm, hầu kín múc sự sống, niềm vui cứu độ cách sung mãn, hầu đổi mới đời sống trong Đức Kitô.

II. MỘT VÀI TRUYỀN THỐNG ĐẠO ĐỨC TRONG MÙA GIÁNG SINH
Xin được trình bày về hai truyền thống:
1. Máng Cỏ Giáng Sinh
“Ngoài những cách tái hiện lại máng cỏ Belem đã có từ những thế kỷ đầu tiên trong các nhà thờ, còn thêm tập tục phổ biến từ thế kỷ XIII là làm những máng cỏ nhỏ ở các gia đinh, theo kiểu mẫu được thánh Phanxicô Assisi thiết kế năm 1223 ở Greccio. Việc chuẩn bị các máng có này (đặc biệt trẻ em được tham gia) giúp cho mầu nhiệm Giáng Sinh hiện diện giữa các thành viên khác nhau trong gia đình; khuyến khích họ cùng nhau cầu nguyện ít phút hay đọc đoạn Kinh Thánh liên quan đến việc Chúa Giáng Sinh.” [8]
Vì vậy, tại Nhà Thờ:
– Nên thiết lập các Máng Cỏ Giáng Sinh thích hợp với việc chiêm ngắm và cầu nguyện, đặc biệt Máng Cỏ trong nhà thờ;
– Nếu được, đặt tượng Chúa Hài Đồng thế nào để cho các tín hữu, nhất là các trẻ em, có thể dễ dàng hôn kính[9];
– Nên khuyến khích các tín hữu đến cầu nguyện trước và sau các thánh lễ. Vì vậy, nên xin họ đừng chụp hình tại máng cỏ trong nhà thờ, nhờ đó, giáo dục ý thức linh thánh và tạo bầu khí cho các tín hữu cầu nguyện trước Máng Cỏ Giáng Sinh.
Tại các Gia Đình:
– Nên thúc đẩy các gia đình biết dành mươi phút suy niệm và cầu nguyện mỗi ngày trước Máng Cỏ trong Mùa Giáng Sinh, để vun đắp đức tin, lòng mến Chúa và tình yêu hiệp nhất nơi gia đình.
– Vào tối 24/12, “Tái hiện các ‘máng cỏ sống động’; khai mạc với máng cỏ tại gia đình bằng cách tập hợp tất cả mọi người trong gia đình cùng cầu nguyện ít phút (đọc Tin Mừng theo thánh Luca về biến cố Giáng Sinh, cầu nguyện tự phát, hát bài Giáng Sinh…). Nên cho trẻ em chủ động trong buổi cầu nguyện đó, vì các em là thành phần tham dự chính của cuộc họp mặt gia đình này” [10];
2. Cây Giáng Sinh
Cũng có nhiều nhà thờ hoặc tư gia trồng cây Giáng Sinh.
“Cây Giáng Sinh gợi lại hoặc cây sự sống trồng ở giữa vườn Địa Đàng (x. St 2,9) hoặc cây Thánh Giá và theo đó có một ý nghĩa Kitô học: Chúa Kitô, cây sự sống thật, cũng thuộc về dòng dõi của chúng ta. Cây này sinh ra từ Đức Maria, luôn xanh tươi, như được mọc lên từ một mảnh đất trinh nguyên và cho nhiều hoa trái.”[11]

III. NGHI THỨC LÀM PHÉP HANG ĐÁ

Lựa chọn thời gian Làm Phép tùy hoàn cảnh của giáo xứ, như sau lễ chiều, Kinh Chiều ngày 24/12, trước hoặc sau giờ Canh Thức… Điểm cần lưu ý là nên cử hành vào lúc có cộng đoàn, nhằm giúp cho họ ý thức về ý nghĩa của Máng Cỏ Giáng Sinh là nơi để chiêm ngắm và cầu nguyện hơn là chỉ để trang trí, làm đẹp.

1. Làm Phép Ngoài Thánh Lễ
1/ Mở đầu:
LM:    Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.
CĐ:      Amen.
LM:    Chúa ở cùng anh chị em.
CĐ:      Và ở cùng Cha.
LM:      Anh (chị) em thân mến,
Chúng ta hãy sốt sắng dâng lời nguyện lên Thiên Chúa Cha, nhờ Đức Giêsu, Ngôi Lời của Ngài đã giáng sinh mà chúng ta được đón nhận hồng ân cứu độ và hướng đến sự sống đời đời. Xin Ngài đoái thương thánh hóa hang đá này, ngõ hầu những ai đến đây chiêm ngắm, thờ lạy nhận ra được sự hiện diện của Đấng Cứu Thế ở giữa chúng ta và để cho Ngài đến và hiện diện trong cuộc đời chúng ta.
2/ Công bố Lời Chúa
Tin mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca (Lc 2,1-7)
Thời ấy, hoàng đế Augusto ra chiếu chỉ, truyền kiểm tra dân số trong khắp cả thiên hạ. Đây là cuộc kiểm tra đầu tiên, được thực hiện thời ông Quirinô làm tổng trấn xứ Xyria. Ai nấy đều phải về nguyên quán mà khai tên tuổi. Bởi thế, ông Giuse từ thành Nazareth, miền Galilêa lên thành vua Đavit tức là Bêlem, miền Giuđêa, vì ông thuộc gia đình dòng tộc vua Đavit. Ông lên đó khai tên cùng với người đã thành hôn với ông là bà Maria, lúc ấy đang có thai. Khi hai người đang ở đó, thì bà Maria đã tới ngày mãn nguyệt khai hoa. Bà sinh con trai đầu lòng, lấy tã bọc con, rồi đặt nằm trong máng cỏ, vì hai ông bà không tìm được chỗ trong nhà trọ.
Đó là lời Chúa.
– Linh Mục có thể diễn giảng vắn tắt.
3/ Lời Nguyện Chung
LM: Anh chị em thân mến,
Chúng ta hãy vui mừng cảm tạ Thiên Chúa Cha, là Chúa cả trời đất, đã ban Con Một Ngài là Đức Giêsu Kitô đến làm người để giao hòa Đất Trời. Với tâm tình cảm tạ và thờ lạy, chúng ta cùng dâng lời nguyện xin.

Chúa Giêsu đã làm người để dạy con người về Thiên Chúa. Chúng ta cầu xin Chúa cho mọi thành phần trong Hội Thánh/ luôn mở rộng tâm hồn đón rước Ngôi Lời vào trong tâm hồn, để Ngài dạy chúng ta chân lý và tình yêu.

CĐ: Xin Chúa nhậm lời chúng con.

Chúa Giêsu mang ơn cứu độ đến cho nhân loại. Chúng ta cầu xin Chúa cho những người làm công tác giáo dục đức tin/ luôn biết chuyên chăm sống Lời Chúa và yêu mến Thánh Thể, để lời rao giảng đi đôi với việc họ làm/ ảnh hưởng sâu xa đến người thụ huấn.
Chúa Giêsu đã sinh ra cho chúng ta. Chúng ta cầu xin Chúa cho các cha mẹ Công Giáo luôn yêu mến, đón nhận con cái như hồng ân cao cả Chúa ban/ biết giáo dục chúng cách toàn diện, để chúng trở nên những Kitô hữu đạo đức và những công dân hữu ích cho xã hội.
Mầu nhiệm Giáng Sinh là bình minh của ơn cứu độ. Chúng ta cầu xin cho mọi người trong gia đình giáo xứ chúng ta biết mở lòng đón nhận Chúa Hài Nhi, để được Ngài biến đổi nên những chứng nhân tình yêu và hy vọng của Chúa cho thế giới ngày nay.

LM xướng: Lạy Cha chúng con ở trên trời…

Sau Kinh Lạy Cha, Linh Mục đọc lời nguyện:

Lạy Chúa là Cha từ ái, Chúa đã sai Con Chúa là Đức Giêsu Kitô xuống thế làm người để giao hòa con người lại với Thiên Chúa. Xin thương lắng nghe lời các tôi tớ Chúa, là những người đang nài xin Chúa ban phép lành + cho hang đá này, để tất cả những ai đến đây chiêm ngắm và cầu nguyện với Chúa Hài Nhi, được Người soi sáng và trợ giúp, để cuộc đời họ thấm nhuần lòng tin cậy mến, biết nhiệt thành làm chứng cho Tin Mừng bình an của Chúa cho mọi người. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con.
CĐ: Amen

Linh mục rảy nước thánh trên mọi người tham dự, hang đá và các mô hình lân cận, trong lúc đó ca đoàn có thể hát một bài thích hợp. Rảy nước thánh xong, Linh mục có thể xông hương Chúa Hài Đồng rồi kết thúc:

4/ Kết thúc:
LM: Chúa ở cùng anh chị em.
CĐ: Và ở cùng cha.
LM: Nguyện xin bình an của Chúa Giêsu Kitô cư ngụ trong lòng anh chị em, và nguyện cho Lời của Người ở lại luôn mãi trong chúng ta, để khi làm mọi việc, chúng ta đều làm cho sáng danh Chúa.
CĐ: Amen.
LM: Và xin Thiên Chúa toàn năng, là Cha và Con và Thánh Thần ban phúc lành cho anh chị em.
CĐ: Amen

Hát một bài về Giáng sinh.

2. Làm Phép trước liền Thánh Lễ Đêm

Nếu Làm Phép Máng Cỏ Giáng Sinh trong Nhà Thờ, có thể cử hành liền trước thánh lễ đêm.
Đoàn rước tiến tới Bàn Thờ, ca đoàn hát Ca Nhập Lễ.
Linh mục chủ sự xông hương Bàn Thờ, làm dấu Thánh Giá, chào chúc cộng đoàn, nói ít lời về ý nghĩa của thánh lễ, rồi hướng ý về Nghi thức Làm Phép hoặc đọc những lời sau đây:

LM: Chúng ta hãy sốt sắng dâng lời nguyện lên Thiên Chúa Cha, nhờ Đức Giêsu, Ngôi Lời của Ngài đã giáng sinh mà chúng ta được đón nhận hồng ân cứu đô và hướng đến sự sống đời đời. Xin Ngài đoái thương thánh hóa hang đá này ngõ hầu những ai đến đây chiêm ngắm, thờ lạy nhận ra được sự hiện diện của Đấng Cứu Thế ở giữa chúng ta và để cho Ngài đến và hiện diện trong cuộc đời chúng ta.
– Thinh lặng giây lát rồi linh mục đọc Lời Nguyện Làm Phép:
Lạy Chúa là Cha từ ái, Chúa đã sai Con Chúa là Đức Giêsu Kitô xuống thế làm người để giao hòa con người lại với Thiên Chúa. Xin thương lắng nghe lời các tôi tớ Chúa, là những người đang nài xin Chúa ban phép lành V cho hang đá này, để tất cả những ai đến đây chiêm ngắm và cầu nguyện với Chúa Hài Nhi, được Người soi sáng và trợ giúp, để cuộc đời họ thấm nhuần lòng tin cậy mến, biết nhiệt thành làm chứng cho Tin Mừng bình an của Chúa cho mọi người. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con.
CĐ: Amen

Linh mục rảy nước thánh trên mọi người tham dự, hang đá rồi xông hương Chúa Hài Đồng trong lúc ca đoàn có thể hát một điệp ca ngắn về Mầu Nhiệm Giáng Sinh (Điệp ca bài Nhập Lễ…)
Linh mục trở về bàn thờ và xướng kinh Vinh Danh.

[1]x. Thánh Lêo Cả, Serm. 2,1: BP 31,89: “Chúng ta hãy hoan hỉ trong Chúa và hãy để cho tâm hồn được tràn ngập niềm vui, vì ngày tràn ngập ánh sáng cứu độ mới đã bừng lên, ngày mà người xưa đã chờ đợi, ngày của hạnh phúc muôn đời. Vì qua chu kỳ phụng vụ hằng năm, mầu nhiệm ơn cứu độ của chúng ta đã trở nên hiện thực”; x. ĐGH Piô XII, Thông điệp Mediator Dei: “Năm Phụng Vụ là chính Đức Kitô, hiện diện trong Giáo Hội của Ngài.”

[2] Matias Augé, Năm Phụng Vụ: Đức Kitô hiện diện trong Giáo Hội của Ngài, Tập I, NXB Tôn Giáo 2015, tr. 27: “Cử hành Giáng sinh của Chúa Giêsu được quy hướng về đỉnh cao của nó là mầu nhiệm Vượt Qua của Ngài. Thánh Thể không chỉ là sự tưởng nhớ về cuộc khổ nạn, nhưng còn là về sự sinh ra, phục sinh, lên trời và sau cùng là việc Ngài trở lại vào ngày sau hết; Thánh Thể không chỉ là sự tưởng nhớ khô khan, nhưng là một sự hiện diện sống động của toàn thể Mầu nhiệm Đức Kitô. Bởi đó, trong tiến trình của Năm Phụng Vụ, khi các mầu nhiệm riêng biệt được tưởng nhớ, Giáo Hội cử hành các mầu nhiệm đó với Thánh Thể.”

[3] DS 150, MISSALE ROMANUM, Ordo Symbolum Nicaeno-Constantinopolitanum.

[4] Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Bí Tích, Hướng Dẫn về Lòng Đạo Đức Bình Dân và Phụng Vụ 2001, (Bản dịch của HĐGMVN), số 109, tr. 131-132.

[5] Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Bí Tích, Hướng Dẫn về Lòng Đạo Đức Bình Dân và Phụng Vụ 2001, (Bản dịch của HĐGMVN), số 105, tr. 129.

[6] Thánh Augustinô, Diễn từ 13 (Bài đọc II, giờ Kinh Sách ngày 7 tháng 1).

[7] x. Matias Augé, Năm Phụng Vụ: Đức Kitô hiện diện trong Giáo Hội của Ngài, Tập I, NXB Tôn Giáo 2015, tr. 25-39.

[8] Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Bí Tích, Hướng Dẫn về Lòng Đạo Đức Bình Dân và Phụng Vụ 2001, (Bản dịch của HĐGMVN), số 104, tr. 128-129.

[9] x. Sdd, số 111, tr. 135.

[10] Sdd, số 109, tr. 133.

[11] Sdd, số 109, tr. 133.

PHỤNG VỤ

Thay đổi nghi thức trao dây Pallium cho các vị Tổng Giám Mục chính tòa

Đăng vào 10 Tháng 9, 202110 Tháng 9, 2021 bởi admin

(ĐMNC) ) Dây Pallium là dây làm bằng lông chiên màu trắng có 6 hình thánh giá màu đen, biểu tượng quyền của vị TGM đứng đầu giáo tỉnh và sự hiệp thông với ĐTC. Vị TGM đeo dây này ở cổ và vai như vị mục tử nhân lành vác chiên trên vai.

Cho đến nay, các vị TGM chính tòa vẫn về Roma để nhận dây Pallium từ ĐTC trong thánh lễ ngài cử hành ngày 29-6, lễ kính thánh Phêrô và Phaolô Tông Đồ, trừ trường hợp ngoại lệ, giây này được vị Đại Diện Tòa Thánh trao trong một buổi lễ tại Giáo Hội địa phương.

Trong cuộc phỏng vấn dành cho Đài Vatican hôm 29-1-2015, Đức Ông Guido Marini nói:

”Ý nghĩa sự thay đổi này là làm nổi bật hơn quan hệ giữa vị tân TGM chính tòa với Giáo Hội địa phương của các vị, và để tạo cơ hội cho nhiều tín hữu được hiện diện tại nghi thức rất ý nghĩa đối với họ, và nhất là là cho các Giám Mục thuộc hạt – trong cùng một giáo tỉnh -, để tham dự lễ trao dây Pallium. Theo chiều hướng đó, ý nghĩa buổi lễ ngày 29-6 vẫn được giữ nguyên, tức là nhấn mạnh mối giây hiệp thông và cũng là sự hiệp thông theo phẩm trật giữa ĐTC và các vị tân TGM chính tòa, và đồng thời, qua sự trao giây này ở địa phương, có thêm mối liên hệ với Giáo hội địa phương”.

Theo quyết định mới, dây Pallium vẫn được ĐTC làm phép trong ngày 29-6 tại Đền thờ Thánh Phêrô, trong thánh lễ đồng tế với các vị tân Tổng Giám Mục chính tòa, như thói quen từ trước đến nay, nhưng ĐTC chỉ trao giây này cho các vị theo thể thức riêng và đơn sơ. Sau đó, tại giáo phận thuộc quyền, lễ nghi trao giây Pallium sẽ được tổ chức trong một lễ nghi trọng thể, trong đó vị Đại diện Tòa Thánh, được ĐTC ủy quyền, trao cho vị tân TGM chính tòa trước sự hiện diện của các GM trong cùng giáo tỉnh và các tín hữu.

Quyết định của ĐTC không thay đổi khoản giáo luật khoản số 437,I theo đó, vị tân TGM chính tòa phải đích thân hoặc nhờ đại diện xin ĐTC ban dây Pallium trong vòng 3 tháng sau khi thụ phong GM, hoặc nếu đã là GM rồi thì tính từ lúc được bổ nhiệm. (RG 29-1-2015)

G. Trần Đức Anh OP